Hans Gjesme - Høgdepunkt

Høgdepunkt frå 1917 til 1993

Biletkunstnaren Hans Gjesme frå Lærdal skapte frå han var 13 til han var 89 år. Han byrja tidleg med teikning og akvarell. På 1920-talet kosta faren på han studiar. Gjesme var ikkje del av ei kunstnarleg gruppering, men ein kan sei at han var ein «Vestlandsmålar». Måleri og teikning var hovudmedia hans. Han arbeidde òg litt med skulptur og grafikk.

Uttrykket utvikla seg frå detaljert naturalisme i ungdommen, via seinimpresjonisme påverka av læraren Pola Gauguin tidleg på 1920-talet i Kristiania. Han let seg inspirere av læraren André Lhote sin kubistiske stil under studia i Paris i 1925. Rettleiinga frå Axel Revold i Oslo seint på 1920-talet førde Gjesme over i ein meir forenkla stil med meir forteikna figurar.

Brorparten av motiva er frå Lærdal og Oslo. Nokre er frå studieturane til Paris og Røros. I ei skissebok frå 1929 skreiv Gjesme: «Kunsten skal vera av notidi, av augneblinken». Vi syner her fram høgdepunkt frå dei ulike motivtypane kunstnaren var innom. Han skildra landskap og natur til alle årstider. Han framstilte arkitektur og byliv. Han portretterte slekt og kjende, på eige initiativ og på oppdrag. Han arbeidde med stilleben, interiør og akt. Han skildra folk i arbeid, både heime i Lærdal og på Gaustad sjukehus kor han var lagt inn i 16 år. Der framstilte han òg korleis han opplevde medpasientanes og eigen sjukdom og einsemd.

I teikningane frå tida på Gaustad har Gjesme den same stødige streken og den same sansen for detaljar som tidlegare, medan han i måleria arbeider i sterkare fargar og fargekombinasjonar enn før og i ein meir og meir forenkla og ekspressiv stil. I løpet av det lange kunstnarskapet var han innom mange av stilartane som kjenneteiknar modernismen. Etter Gaustad vart uttrykket enda meir oppløyst – og tidvis prega av skjelving – grunna år med sterk medisinering.

Med denne utstillinga ønskjer vi å syne fram nokre av dei mest representative verka Gjesme skapte gjennom 76 år. Nokre av dei er utvalde favorittar frå publikum.