Gå til Musea i Sogn og Fjordane
Sogn Kunstsenter
sogn-kunstsenter/OLYMPUS-DIGITAL-CAMERA-MSF-00584--Foto_Ingrid_Norum.jpg

Om museumstilbodet

Vi held til på eksotiske Lærdalsøyri, saman med Norsk Villakssenter og Laksen bakeri & kafé. Du kan oppdage kunsten til Hans Gjesme og andre uventa utstillingar – med alt frå samtidskunst til eldre kunst.

Lærdal sin eigen kunstnar, Hans Gjesme (1904-1994), donerte i 1994 ei omfangsrik samling kunstverk til kommunen. Kunsten trengte husly, og bygda reiste eit kunstsenter. Her kan du oppleve utstillingar med Gjesme og andre.

Gjesme synte tidleg talent og som sekstenåring dro han til Kristiania for å gå i lære hos kunstlærar Pola Gauguin. I 1925 reiste Gjesme på studietur til Paris, gjekk i galleri og studerte hos den anerkjende kunstnaren André Lhote. 

I Sogn kunstsenter får du kanskje sjå eitt av Gjesme sine mange måleri med landskap eller folk i Lærdal som motiv. Han arbeidde stort sett i ein naturalistisk stil og skildra røynda på detaljert og attkjenneleg vis, men han skreiv i ei skissebok at «Å måla er å skapa, ikkje å studera», så han var klar over sin kunstnarlege fridom. Han prøvde ut ulike målemåtar og etter kvart vart penselstroka større, villare og meir uttrykksfulle. Han skreiv: «Det er ikkje slik som det ser ut, men slik som du upplever det». Han ønskte å få fram meir enn det han såg. I heile kunstnarskapet skildra han det særskilde landskapet med bratte fjellsider tett på bygda, under ulike lysforhold og årstider. Best likte Gjesme våren med dei syregrøne fargane og kontrastane mellom det skarpe lyset og dei mørke fjellsidene. I dei fargesterke og karakteristiske portretta forsøkte han å «Måla sjeli i motivet». I utstillingane vil du òg kunne sjå nokre av teikningane hans. Frå tidleg alder teikna han både folk, landskap, hus og ting, og i studietida gjekk det mykje i akt.

sogn-kunstsenter/Sogn-kunstsenter-MSF-00402--Foto_Thomas_Bickhardt.jpg
Frå utstillinga Kroppsfokus (2021) med mellom anna aktmåleri og -teikningar av Hans Gjesme. (Foto: Thomas Bickhardt/Bickfoto, CC-BY-2.0)

Gjesme fekk etterkvart psykiske problem og vart lagt inn på Gaustad sjukehus i Oslo i 1955. I dei gode periodane ved sjukehuset både måla og teikna han, og vitja kunstutstillingar i byen. Motiva frå denne tida skildrar det særmerka sjukehuskomplekset, dei landlege omgjevnadane og ulike bymotiv. Etter heimkomsten til Lærdal i 1971 fekk Gjesme stadig besøk av kunstnarkollegaer, journalistar og kunsthistorikarar som ville sjå samlinga hans. Endeleg kjende han at arbeida hans vart verdsett.