Sidan 2018 har det føregått eit omfattande arbeid med å attskape kunstnaren Nikolai Astrup sin mangfaldige kunstnarheim Astruptunet. Då Hennar Majestet Dronning Sonja nyopna tunet for publikum i 2024, var Astrup sine dyrkingsterassar, frukthage, grønsakbed og blomeprakt attskapt, og bygningane, stiar og vegar var restaurert tilbake den tida han sjølv budde der på 1920-talet. No får arbeidet, spesielt med hagen, anerkjenning frå øvste faglege hald i Europa.
– Dette er ei stor anerkjenning av den kulturarven Astruptunet er. Arbeidet som vart lagt ned har gitt oss eit enno større mangfald å formidle til publikum når dei besøker oss: både kunst, bygningshistorie og ein gardshage vi kan oppleve, hauste frå og tilby smakar av, seier museumsleiar Solveig Berg Lofnes ved Astruptunet.
Juryen til Europa Nostra grunngjev prisen mellom anna med at den restaurerte gardshagen viser kor sentral den var i kunstnaren sitt liv og virke. Arbeidet som er gjort løftar fram viktigheita av hagar som kulturarv og tradisjonsberar, heller enn dekorative rom. Restaureringsarbeidet styrkar juryen sitt syn på at historiske hagar er ein eigen og sårbar kategori av kulturarv.
– Eg og mine medarbeidarar i prosjektet tek imot denne prisen i stor takksemd. Den oppgåva vi tok på oss er sett av ein stor europeisk kulturminne-institusjon. Det er ei ære og enorm anerkjenning å få være eit medlem i Europa Nostra-familien, seier Ingeborg Mellgren-Mathiesen i Arkadia Landskap, som har vore fagansvarleg for arbeidet med hagen.
Hagen del av kunsten
Ho meiner at Astruptunet ikkje berre ein viktig og uvanleg gardshage, med karakteristiske grøne dyrkingsterrassar og torvgardar. Anlegget er også eitt av Norges viktigaste døme på ein hage, skapt av en kunstnar, som seinare vart ein del av det kunstnariske virket og inspirasjonen hans. Ho opplever at staden er sterkt prega av Nikolai Astrups eigne visjonar og tradisjonsbundne arv frå Jølster og hans framsynte tankar om miljøvern.
Prisen vert delt ut under det europeiske toppmøtet for kulturarv i Nicosia, Kypros den 28. mai. Døme på andre prisvinnarar i år er den statlege operaen i Budapest, eit klosterkompleks i Polirone, Italia, Bánffy-borga i Romania og saltproduksjonsanlegget Salinas de La Concepción på Menorca.
– Vi er svært glad for den gjeve og prestisjetunge prisen til Astruptunet. Dette er ei stor anerkjenning av eit langsiktig og grundig arbeid med å ta vare på ein heilt unik del av kulturarven vår, seier ordførar Jenny Følling i Sunnfjord kommune, eigar av tunet.
Stem på publikumspris
I Nicosia vert også publikumsprisen delt ut. Prisen går til den vinnaren som får flest publikummstemmer. Du kan stemme på din favoritt ved å trykke på knappen nedanfor. Du må stemme på tre kandidatar, og får berre stemme ein gong. Merk at du må godkjenne stemma di i e-post du mottek som kvittering for avlagt stemme. 12. mai er fristen for å stemme.
Europa Nostra er ei samling av europeiske organisasjonar som fremjar kulturarv, med medlemmer frå over 40 land. Oppretta i 1963, er organisasjonen det viktigaste og mest omfattande kulturarvsnettverket i Europa, med tilknyting til EU, Europarådet, UNESCO og andre internasjonale organ. Organisasjonen jobbar for å styrke kulturarvsarbeidet og redde trua kulturarv over heile kontinentet, og deler årleg ut European Heritage Awards.
